Inusual concentración de limícolas en la playa de la Zurriola

Durante estas últimas dos semanas de mayo ha habido un elevado número de observaciones de limícolas en la donostiarra playa de la Zurriola.

Un momento propicio de la migración de estas especies ha coincidido con un hecho inusual, el vertido de arena extraído de los fondos de Jaizkibel para reponer la arena arrastrada por los temporales del invierno, que además se ha efectuado con parte de la playa acotada al uso ciudadano.

Los limícolas han acudido a alimentarse de invertebrados en esta inusual fuente de alimento y a descansar en su viaje migratorio.

Correlimos tridáctilo B3WWRR en Donosti. Autor: Xabier Saralegi.

Se han llegado a observar en un solo día más de 60 correlimos tridáctilos (Calidris alba), 10 chorlitejos grandes (Charadrius hiaticula), 3 correlimos gordos (Calidris ferruginea), 10 chorlitos grises (Pluvialis squatarola), archibebes comunes (Tringa totanus) y correlimos comunes (Calidris alpina).

Correlimos tridáctilo B3WWRR en Cabo Verde. Autor: Bo Thoor.

Hemos detectado dos correlimos tridáctilos anillados que después de tramitar la lectura de sus anillas hemos conocido que han llevado a cabo un increíble viaje, se puede conocer la ruta que han seguido así como más información en este enlace.

Correlimos tridáctilo G1WGWG en Donosti. Autor: Xabier Saralegi.


 

Un Big Year pleno de aves y dibujos

Este sábado 24 de mayo, a las 11h Gorka Gorospe impartirá en el centro de interpretación de Plaiaundi, una charla sobre su particular Big Year.

Durante el año 2013 nos fue deleitando con sus entradas dibujadas sobre la evolución, aventuras, devaneos...con las aves durante su participación en el Gran Año 2013. Seguro que la charla es muy amena y entretenida. Más información aquí.

Créanselo o no, pero esto ocurrió así. Dibujo Gorka Gorospe extraido del blog de G.Gorospe

Mirlo contra espejo

Es conocido que muchas especies de aves se vuelven agresivas en determinados momentos de su ciclo biológico, mientras que en otros pueden tolerarse entre ellas.

Por ejemplo, grupos de distintas especies que se juntan y toleran en migración y para alimentarse en invierno, o distintas especies que usan  dormideros comunales buscando seguridad y protección.

Sin embargo, esas mismas especies, en otro momento crucial de su ciclo biológico, como es el momento de la reproducción, se vuelven territoriales y defienden, violentamente si es necesario, ese espacio vital conseguido semanas antes.

Una de esas especies con dicho comportamiento es el mirlo común, y esa agresividad territorial puede verse acentuada cuando los recursos alimenticios no son abundantes.

 

Dicha agresividad es lo que pudimos observar estos días atrás (por lo menos es lo que suponemos) en la provincia de León.

Como puede verse en las fotografías y el video adjuntos, este macho de mirlo común, atacaba una y otra vez el retrovisor de una camioneta, e incluso pasaba de uno a otro alternativamente.

Un análisis detallado del video, muestra que usa la ventana y su marco para lanzarse contra el espejo. En vivo, parecía que lo que atacaba era el reflejo del cristal de la ventana y no el espejo del retrovisor.

Estuvo un buen rato de esa forma, y el día siguiente continuaba con su particular lucha de expulsión del amenazador macho que era reflejado por el espejo.

Probablemente este tipo de "luchas" contra espejos sea común en muchas especies, y seguro que están bien documentadas en la literatura ornitológica.

 

Gipuzkoako koartzak ugaldu egin dira aurten ere

Gipuzkoan duela urte batzuk ez genuen ametsik ere egiten egunen batean koartzak gurean ugalduko zirela. Hegaztiak, baina, gu baino fede handiagoko izakiak dira, eta berak bakarrik, inoren laguntzarik gabe, enkargatu ziren gu harritzeaz. Badira lau urte espeziea gure lurraldean ugaltzen dela. Tamalez, koloniak dauden eremuek ez dute inolako babes berezirik eta noiznahi desager litezke ez bada neurri prebentiborik hartzen.

2014. urtean hiru kolonia ditugu Oriaren bailaran. Hara zer gauza ederra diren. Gozatu!

Al final, muchos frailecillos orillados

El mes de marzo se despedía con una mortandad de álcidos muy elevada. El 23 de marzo Xabier Saralegi recogió en la playa de la Zurriola un gran número de álcidos orillados. En total fueron 32 frailecillos (Fratercula arctica) y 20 araos (Uria aalge), todos muertos. La mayoría de los cuerpos se encontraban parcialmente devorados y presentaban un estado de descomposición avanzado. Entre los frailecillos pudimos detectar uno con una anilla británica (SW7 EX86903), de la que ya hemos dado parte. Además de los álcidos y un alcatraz adulto también encontramos orillado un cetáceo (delfín que no se pudo determinar la especie) ya un tanto desfigurado.

Frailecillo orillado. Autor Xabier Saralegi

Para leer más y conocer el resultado de los ICAOS, inspecciones costeras de aves orilladas leer el siguiente enlace

GIPUZKOAKO MUGIMENDU EKOLOGISTAK ALDUNDIAREN AURRERAPAUSUA ONGI BALORATZEN DU, ETA IZEN-ALDAKETATIK HARATAGO, NATUR KONTSERBAZIORAKO POLITIKETAN DITUEN ESKUMENAK GARATZEN HASTEA ESKATZEN DIO

Prentsaurreko honen helburua Gipuzkoako 16 natur talde eta erakunde ekologistok Aldundiko Mendietako eta Natura Inguruneko Zuzendaritzarekin, eta zehatzago esanda, natur kontserbazioari eta bioaniztasunari lotutako gaiekin, legegintzaldi honetan izan dugun harremanaren balorazioa egitea da. Bide batez, Berrikuntza, Landa-Garapena eta Turismo Sailean berriki egon den kargu aldaketa baloratzea ere.

Bilduk Foru Aldundiko agintaritza aldaketaren izenean hartu zuela ikusita, Gipuzkoako mugimendu ekologistak elkarlanean aritzeko apustua egin zuen. Hamasei natur talde elkartu eta lanean hasi ginen Foru Aldundiaren arlo honetako Zuzendaritzaren kudeaketa beste norabide batean jartzeko.

Hasieratik izan da bidea aldapatsua. Batetik, Sailen banaketa egiterakoan ingurumena bioaniztasuna eta natur kontserbaziotik bereizi zen, azken hau jarduera ekonomiko gisa planteatuz; bestetik, karguen izendapenak ikustearekin batera adierazi genuen zailtasunak aurreikusten genituela aldaketarako. Hain zuzen, egurgintzako interes pribatu jakinek bioaniztasunaren zaintzarekiko lehentasuna izaten jarrai zezaketelakoan. Hala ere, aurrera egin genuen, eta azken urte hauetan Gipuzkoako Foru Aldundian inoiz diseinatu eta garatu ez den natur kontserbazioaren aldeko plangintza egiteko oinarriak ezartzen saiatu gara. 

Proposamen  ideologiko  eta  tekniko  serioak,  gaitasuna  eta elkarrizketarako borondatea badituela erakutsi dugu. Ondare naturalaren kontserbazioa, defentsa eta berreskurapena ahalbidetuko duen kudeaketa-eredua ezartzeko bost txosten aurkeztu ditugu, eta dozena inguru bilera egin ditugu gure ikuspegiaren beharra eta zilegitasuna erakusteko. Bi dira ozen egin ditugun aldarrikapenak: (1) naturaren kontserbazioa eta ustiapena argi bereiztea aurrekontuetan, naturaren  kontserbazioa  helburu estrategiko nagusia bilakatuz, eta (2) natur ondarearen ustiapenaren plangintzan eragile sozialen (naturazaleak eta naturaren babeserako ekintzaileak) eta Udalen  hitza aintzat hartzea.

EGUR-LOBBYen ERAGINA

Gipuzkoako Foru Aldundiko Mendietako eta Natura Inguruneko Zuzendaritzak, nagusiki, bi lobbyen interesei erantzuten die, gure iritziz: (1) egurraren negozioan interesak dituzten baso-jabeen elkarteari (GEBE), eta (2) ehiza-federazioari. Baso zaleek eta ehiztariek beti izan dituzte ateak irekita Gipuzkoako Foru Aldundian, eta eurak baldintzatu dituzte sail honen norabidea, aurrekontua eta politika publikoak. Arlo horretan interes zuzena duten taldeak izanda, ulertzekoa da euren ikuspuntua kontuan hartzea. Baina, ezin da ahaztu guztiona den ondare naturala dela, biek ala biek, ustiatzen dutena, eta sail horrek kudeatu beharko lukeena: ibaiak,  ura,  lurzorua,  kalitatezko  paisaiak, basa  fauna  eta  flora,  basoak,  larreak,  beste  habitat  naturalak,  prozesu ekologikoak … eta  horretarako aurrekontu  publikoak. Hori da Aldundiko arduradunei adierazten dieguna: guztiona den eta lehentasunez babestu beharko litzatekeen ondare naturala eta baliabide ekonomiko publikoak, gutxi batzuen interes pribatuen menpe jarri dituela. Lobby horien kudeaketa-eredua ez baita jasangarria, ez behintzat naturazaleon ikuspegitik.

BASO-KONTSEILU BERRIAN NATUR TALDEAK KANPORATUTA

Baso zaleekin zuzena zen lehendik ere harremana, eta orain Baso Kontseilua sortu da baso zaleen elkartearen (GEBE), nekazal sindikatuen (EHNE, ENBA, zeinak lurjabe diren heinean, ezin dugun ahaztu ustiatzaileak direla) eta egurraren eraldaketa enpresen ordezkariekin. Natur taldeak ere partaide gara, baina azken bileran kanporatuak izan ginen. Aipatzekoa da sailean bertan lanean ari diren teknikariek, eta Mendi Ingeniaritza Eskolaren izenean kontseilu honetara aurkeztu diren agiriek arlo honetan egiten den kudeaketa nola justifikatzen duten. Baso-politika intentsiboaren ardatza den pinuaren gainbehera, eta horri lotutako negozioa, ezbaian egonda ere, status quo hau, gure ustez lotsagarria dena, defendatu eta diru publikoa orain arte bezala banatzearen alde egiten ari diren lana harrigarria da, zinez, gure iritzian. Baina ulergarria, euren negozio pribatuak bide honetatik baino ez direla errentagarriak ulertzen bada. 

Basogintza-sektoreko elkarteek lantzen duten baso ustiapenaren eredua ez da jasangarria. Mendian irekitako ehunka kilometro pista, matarrasek eragiten duten higadura, espezie arrotzen monokultiboen landaketak mendiak basamortu ekologiko bihurtzeak … ez du zerikusirik naturaren kontserbazioarekin edo bioaniztasuna hobetzearekin. Eta ingurumena kaltetzen duten interes pribatu horiek guztiak, diru publikoz lagunduta daude, naturaren kontserbaziorako diru-laguntzen bitartez. Horrela uler daiteke sektoreko interesatuek egungo egoera aldatzeko adierazten duten beldurra, ustiapen hauek errentagarriak izateko diru-laguntza publikoen premia baitute.

EHIZTARIAK KONTSERBAZIOAREN KONTURA

Ehiztariak, lotura zuzena izan dute beti sail honetako arduradunekin. Ehiza-federazioari eta baso-jabeen elkarteari milioika euro eman zaizkie, horrela, diru publikoa jarduera pribatuetarako desbideratzen delarik diru-laguntza nominatiboen bidez. Aitzakietako bat, nekazaritzan kalteak eragiten dituzten piztiak kontrolatzea ei da, baina hala balitz, diru-laguntza horiek nekazaritza sailetik bideratzea litzateke zentzuzkoena, gure ustez. Ehizaren inguruko kudeaketa naturazaleon bizkar (kontserbaziorako aurrekontuetatik) egin da.

PARTEHARTZE PUBLIKOA BERMATZEA: BIOANIZTASUNAREN MAHAIA OSATZEAREN ESKAERA

Mendietako Zuzendaritzako parte-hartze publikoaren eredua (egurra, ehiza) lobbyen mesedetara eraikita eta egokituta dago: interes korporatibistak dituzten gutxi batzuek erabakitzen dute  gipuzkoarren dirua nola kudeatu. Esan bezala, lobby horiena ez ezik naturazaleon ahotsa ere arlo honen kudeaketan aintzat hartzea izan da azken legealdi honetan egin dugun aldarrikapena. Horretarako, Bioaniztasunaren Mahaia sortzea eskatu dugu: guztion interesak ikusaraziko lituzkeen parte-hartze publikorako organo zabala egituratzea. Natur ondarea kontserbatzeko, ezinbestekoa da ustiapena eta kontserbazioa kontrajarriko dituzten begiradak eta diskurtsoak bateratzea. Bestela, natur ondarearen etengabeko galera pairatzen jarraituko dugu.

 Mahai horrek, ordea, ez luke zentzurik bertan urteko (eta urteetako) plangintzak aztertuko eta eztabaidatuko ez balira. Hau ere ametsa da gaur gaurkoz. Iaz sail horretako arduradunek plangintza baten egitasmoa aurkeztu baziguten ere, ia urtebete beranduago ez da ezertan gauzatu, eta larriagoa dena gure ustean, ez du aurrekontuetan eragin.

AGINTALDI HONEK KALE EGIN DU

Agintaldi honetan ez genuen miraririk espero, baina posible zen, eta uste dugu zilegi dela aldaketarako oinarriak ezartzea. Gure aldetik ahalegina egin dugu. Prozesu luze honetatik gauzatu dugun lorpenik handiena Gipuzkoako natur kontserbazioaren eta ekologismoaren ahotsa bateratzea izan da. Ezagutzen ditugun talde guztiak batu gara, eta guztion artean partekatzen dugun diskurtsoa harilkatu eta proposamen zehatzen bidez bideratu dugu Gipuzkoako Foru Aldundira. Ez du balio gizarte eragileen aldeko diskurtsoak egiteak, aurrean daudenean aintzat hartzen ez badira. Horrela sentitu gara, eta horrela adierazten dugu.

Urte hauetan naturaren kontserbazioak ez du ia lekurik izan Gipuzkoako Foru Aldundian, eta ondare naturalaren defentsan, zaintzan eta kontserbazioan aritu beharko luketenak naturaren ustiapena kudeatzen ari dira. Hutsa, lehen sektorearen onerako eta gizartearen onurarako balitz, baina horretarako ere ez, lehen sektoreak bizi duen gainbehera ikusita. Baina, eredu honek badu alternatibarik. Natur eremuen zaintzatik bestelako inbertsioak eta lanpostuak eragin daitezke. Ingurumen enpresetan, I+G+i-ak, turismo jasangarrian aukera berriak, natur behatokiak, azterketak, argazkilaritza-molde berriak (birdwatching taxuzko ekimenak), edota  gizartean eta hezkuntzan barneratuak dauden natur eremuekiko tailerrak (zeinak nekazaritza-eredu berriekin uztartu daitezkeen) ...

Naturaren  eta  basa  bizitzaren  kontserbazioaren arloan argi dugu legealdi honek  ez  duela  aldaketarako aukera handirik eman orain arte. Dena dela, txalotzekoa da Mendietako eta Natur Inguruneko Zuzendariaren ordezkapena. Aldaketa horren hasiera bada, ongi etorria izan bedi. Baina, argi gera dadila, mendietako zuzendari berriarena bide baten lehen pauso gisa bakarrik uler dezakegula, eta jarraian helburuetan, planifikazioan eta organigraman aldaketak etorri beharko dutela, baita egun onartutako aurrekontu urrien tamainan eta norabide-aldaketa ere.

Zehazki, eta aurrekonturik ezean eragina sinbolikoa baino izango ez bada ere, legegintzaldi hau bukatu aurretik egin daiteke: Foru Aldundiko jabegokoak diren baso-eremuetan bioaniztasuna lehenetsiko duten plangintzak egin (monokultiboak kudeatzean natur balioen kontserbazioa lehenetsiz balizko errendimendu ekonomikoaren gainetik eta eremu horiek bertako espezieekin birlandatuz), babestutako eremuetako plangintzak Kontserbazio Bereziko Lekuen plangintzetara doitu eta eremu horietarako aurrekontuak zehaztu, eta bukatzeko, Bioaniztasunaren mahaia sortu.

BIDELAGUNAK IZATEKO PREST

Ez dugu egindako bidea ezkortasunetik bizi nahi. Prozesu honek Gipuzkoako natur eragileak biltzeko balio izan du, eta elkartuta jarraitzeko asmoa erakutsi dugu. Gure lana da denon ondarea den natur kontserbazioko politika publikoen defentsa egitea, noski, ingurumenarekin benetan bateragarria den jarduera ekonomikoa ere sustatuz.

Hala  bada,  Gipuzkoako Foru Aldundian ondare  naturala, mendiak eta basa bizitza zaindu, kontserbatu edota  berreskuratzeko bidean lana egingo duen arduradunik izendatzen bada, jakin beza bidelagun izango gaituela edo, bestela, aurrez aurre.

Donostia, 2014ko apirilaren 5ean.

Orain arteko prozesuan parte hartu dugun, eta prentsaurreko hau sinatu dugun Gipuzkoako natur taldea eta talde ekologistak:

Eguzki Erkaxo Azpeitiko Natur Taldea Haritzalde,Naturzaleen elkartea Herrio, Orioko Natur Taldea Itsas Enara Ornitologia Elkartea Katamarrua, Zestoako Natur Taldea Landarlan Natur Elkartea Mutriku Natur taldea Okil Beltzak Elgoibarko Natur Taldea Osina Natur Taldea Ugatza Ornitologia Elkartea Zumaiako Natur Taldea Arkamurka Natur Elkartea Ondarroa 12 milia Berdeak Ekologistak Martxan

INFORMAZIO OSAGARRIA

Orain arte aurkeztutako txostenak eskuragarri dituzue gure blogean. Gurekin harremanetan jarri nahi baduzue, erabili helbide elektroniko hau: aisaregi@hotmail.com, edo telefono hau: 655 722 399 (Aitor Leiza).

Hau da blogaren helbidea:  naturkon.blogspot.com.es