Berriz diogu: ekintzak behar ditugu. Hitzak onak eta... minak?

Berriz ere dei egin behar izan diegu agintariei gure hezeguneak benetan babestu eta leheneratu ditzaten. Duela bi hilabete baino sinatzaile gehiago elkartu gara oraingoan. Horra bidalitako testua:

Ramsarko Hitzarmena sinatu izanaren urteurrenarekin bat, idatzi hau sinatzen duten elkarte kontserbazionistek —SEO BirdLifek, Itsas Enara Ornitologia Elkarteak, Aranzadi Zientzia Elkarteak, Arabako Natur Institutuak, Izatek, Eguzkik, Ekologistak Martxan-ek eta Haritzaldek— beren kezka erakutsi nahi dute Erakunde Publikoek gure kostaldeko hezeguneak babesteko unean agertzen duten zabarkeria dela eta.

Baieztapen horren erakusgarri, “Txingudi aldeko Baliabide Naturalak Babestu eta Antolatzeko Plan Bereziak” jasan duen bazterketa dugu, 1992ko Zoruaren Legearen Planeamendu Araudiaren babesean idatzia. 1993ko ekainean sinatu zuten eskualdeko Udalek, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzako Hirigintza, Etxebizitza eta Ingurumen Sailak, eta beharrezko finantza-ahaleginak hitzartu eta helburu hauek erdiesteko egin beharreko ekintzak abiaraztea adostu zuten:

1.- Paisaia, fauna, flora eta landaretzaren osotasuna babestea, ekosistemen dinamika eta egitura atxikiz eta sustatuz.

2.- Ahal zen neurrian, ohiko erabilerak eta inguru naturalaren babesa bateragarri egitea.

3.- Ordurako sendotuta zeuden lurraren erabileren eragina onartu eta leuntzea, eta bideragarri iritzitako eremuetan, egoera leheneratzea.

4.- Inguruko balio naturaletan oinarritutako gozamen publikoa erraztea eta erabilera inguru naturalarekiko begirunez egitea sustatzea.

5.- Ondare naturalaren ezagutza sakona sustatuko zuten ikerkuntzako eta inguru-hezkuntzako jarduerak bultzatzea eta programatzea, hartara naturarekiko ezinbesteko begirunea erdietsiko zelarik.

Ugariak dira espazio horiek pairatzen duten utzikeriaren eta gure kudeatzaileen sentikortasun- eta erreflexu-faltaren adibideak:

·  Plaiaundiko hezegunearen erdialdea okupatzen duten kirol-instalazioak sendotzea, sinatutako hitzarmen guztien eta egindako hautes-hitz guztien kontra;

·  Hondarribiko aireportua handitzea; izan ere, haren zerbitzuen bideragarritasun ezaren aurrean, ibilgailuen-aparkalekua handitzera bideratu ditu inbertsio-ahaleginak, non eta laster itxita datekeen azpiegitura batean;

·  N1 errepidea bikoiztea; dirudienez Hegaztien Babeserako Eremu Berezietan baino ez dute lekua aurkitzen hura zabaltzeko;

·  legez kanpoko baratze txikien ugalketa, paisaia hausteaz gain txabolismoa ekartzen dutena.

Behean sinatzen duten elkarte naturazaleek, Euskal Herriko espazio naturalen etorkizunaz kezkatuta, agintariei eskatzen diete beren izenez sinatutako hitzarmenak bete ditzatela, Txingudiko badia eta euskal kostaldeko gainerako hezeguneak leheneratzera bideratuta, hori baita sistema onena toki horiek izan daitezen naturaren babesarekin bateratutako proiektuen bidez erdietsitako garapen eta ongizatearen adibide.

Kurlinta handiak (Numenius arquata), Donostian

Jon Aitor Mujikak diosku:

Kurlinta handiak (Numenius arquata); 25 aleko bandoa gaur bertan Donostia gainetik ipar-ekialderantz V moduan hegaka.

Ondo izan.
Jon Múgica.
 
Tira, badirudi hasiak direla hegaztiak iparraldera itzultzen joan deneko elur handien ondoren.

Ugarroi bolborina, babesik gabe Gipuzkoan

Ugarroi bolborina edo mottoduna (Phalacrocorax aristotelis) 1967. urtean umatu zen azkenik Gipuzkoan, erabat desagertu aurretik. Hogeitamar urte igaro ondoren --Bizkaiko populazioak gora egin zuela eta, antza--, berriro etorri ziren ale batzuk eta umatzen hasi ziren. Gaur egun, 2009. urtean, populazioa oso txikia da oraindik, eta galtzeko arrisku bizian dago: hamar bat bikote dira.

Euskal Autonomia Erkidegoan Arriskuan dauden Espezieen Katalogoan, bakanen kategorian sailkatuta dago. Horrek berekin dakar harentzat kudeaketa-plan bat egiteko beharra, kontserbazioa eraginkorra izango bada.

Ugarroiaren kasuan, alabaina, ez da horrelakorik egin Gipuzkoan (Bizkaian bai), legeak hala aginduagatik ere. Horregatik, Itsas Enarak eskatu die Gipuzkoako Foru Aldundiari eta Eusko Jaurlaritzari lehenbailehen ekin diezaiotela lanari.

---------------------------------------------------------------------------

Donostian, 2010eko urtarrilaren 5ean

Jaun/andre agurgarri horiek,

2008ko apirilean Itsas Enara Ornitologia Elkarteak erregutu zizuen, Iñigo Mendiolaren bitartez, lehenbailehen has zinteztela erredaktatzen Ugarroi Bolborinaren (Phalacrocorax aristotelis) kudeaketa-plana, Natura babesteko legeriak katalogatutako espezieen kasuan agintzen duenari jarraituz.

Dagoeneko ia bi urte igaro dira eta ez dugu zuen erreakzioaren berririk. Areago, ez dugu erantzunik jaso ere egin.

Ez dugu ulertzen zuen jarreraren arrazoia, eta besterik ezean, ikaragarri axolagabea iruditzen zaigu. Gogorarazi nahi dizuegu zuena dela Gipuzkoako basa-fauna babesteko eta iraunarazteko erantzukizuna eta eskumena, eta zuei dagokizuela horretarako neurriak hartzea, ez lege-arauek agindutakoak soilik, baizik eta beharrezko suertatzen diren guztiak.

Ordutik hona, gainera, espezie honek ikaragarrizko gainbehera jasan du Iberiako bere gotorleku nagusia zuen eremuan --Galizian eta Asturiesen, hain zuzen--, horren ondorioz ekialdeko Kantauriko populazioen etorkizuna zaildu eta garrantzia areagotu direlarik.

Horregatik guztiagatik, berriro ere eskatzen dizuegu, orduan baino are premia handiagoz, lehenbailehen prestatu, idatzi eta onets dezazuela Ugarroi Bolborina babesteko beharrezkoa eta ezinbestekoa den Gipuzkoako kudeaketa-plana, Bizkaiko Aldundiak hango populazioetarako egin duen bezalaxe.

Besterik gabe, jaso gure agurrik beroena.

Rafael Saiz Elizondo
Lehendakaria

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Itsas Enara Ornitologia Elkartea - Anoeta pasealekua, 28, 20014 DONOSTIA
IFK G20411542
http://www.itsasenara.org/
http://www.ieoe.blogspot.com/

Inurritza: IEOEk EJri bidalitako gutuna, neurriak har ditzala eskatuz

Nieves Terán Vergara andrea 
Ingurumen Sailburuordea

EUSKO JAURLARITZA

Donostia kalea, 1
01010 Gasteiz

Donostian, 2009ko abenduaren 29an

Andre agurgarri hori,

Honen bitartez eskatzera gatozkizue neurriak har ditzazuela Zarauzko Inurritza errekaren bokalearen leheneratzea benetako leheneratzea izan dadin.

Badakizue noski aurten, Gipuzkoako Foru Aldundiak bultzatuta, ‘Leheneratzeko Proiektu’ bat gauzatu dela han. Kontua da egindako lanak ez datozela bat inguru hura biotopo babestu izendatu ostean onetsitako Plan Bereziak xedatutakoarekin. Gure ustez, Plan Bereziaren eskumena zuena denez, eta Leheneratzeko Proiektuarena Gipuzkoako Foru Aldundiarena, zuei dagokizue hari kargu hartzea xedatutakoa ez betetzeagatik.

Baditugu argudio teknikoak eta baditugu argudio juridiko-administratiboak.

Argudio teknikoen artean nagusia da lohidi zabalak ez utzi izana. Ez da onargarria Kantauri aldeko bokale bat leheneratzean ez aurreikustea faunaren osagai garrantzitsua diren limikolentzako elikatzegunerik. Izan ere, errekaren ibilgua ez den eremu ‘leheneratu’ guztia kota garai batean utzi baita, maldarik gabe gainera, landarez beteko delarik. Landare baskularrik gabeko lohidi zabalak estuario bateko berezko osagaia dira, eta ez dago arrazoirik propio ezabatzeko Inurritzatik.

Bestalde, esan behar da kota baxuan utzi dituzten eremu eskasetan harri-koskorrak direla nagusi, limikolek apenas lortuko dutelarik ezer jatea substratu gogor horretan.

Gainera, OSO KEZKAGARRIA iruditzen zaigu oinezkoentzako bidea paduraren erdi-erdira eraman izana. Ez dira bi hilabete bidea ireki zela eta erromeria bilakatu da dagoeneko bidea: familia osoak, bizikletak, surf-taula eta guzti hondartzara doazen kirolariak, irratiak, zakurrak… Hegaztiek ez dute behar duten bakea elikatzeko eta lasai atseden hartzeko, eta, gauzak horrela, nekez erabiliko dute Inurritza bestelako baldintzetan adina. Erabilera estentsiboa izan litekeena berez bilakatu da intentsibo, eta horrek ez du lekurik erreserba natural batean.

Argudio juridiko-administratiboa are objektiboagoa da: Plan Bereziak leheneratu beharreko eremu izendatutako eremuak leheneratu gabe utzi ez ezik, areago eraldatu dituzte: lehen baratza zena, gaur egun zabortegi bilakatu dute. Beste guneetatik erauzitako materialak bertan pilatu dituzte, biotopotik kanpora eraman beharrean. Gaur egun eremu horretako kota —ustez estuari leheneratu bati legokiokeena!— inguruko mendi-larrearena baina sei bat metro altuagoa da. Atera kontuak. Plan Bereziak ‘D.2’ izendatzen duen eremuaz ari gara.

Gogora ekarri nahi dizuegu zer dioen Plan Bereziak leheneratzeko guneei buruz:

— Birgaitze zona. Eskuinaldeko ertza eta Zubiaurre Berri. Sektore horietan Antolamendu Planak kasu batzuetan habitat natural gisa birgaitzera, ingurumena leheneratzera eta hezkuntza erabileretarako egokitzera edo natura balioak finkatutako erabilera intentsoekin bateratzera zuzendutako esku-hartzeak proposatzen ditu. Lehenengoan ezkerreko ertzean padurari irabazitako baratze lurrak daude. Bigarrenean, ibaiaren eskuinaldeko ertzari paraleloa den pasealeku finkatua. Eskuinaldeko ertzaren sektorearen baldintzek, terraza artifizial baten gainean, gaur egun erabilera desberdinek okupatzen dutenek (aparkaleku, baratze, lurzati abandonatu, padura zatiak) eta ibaiaren gainean altxatuek ingurumena leheneratzeko eta interpretazioko ekipamenduak hornitzeko aukerak iradokitzen dituzte.

Halaber, salbuespenik gabe galarazita daude hauek (B kapitulua):

— Hondakinak, zaborra, obra-hondakinak, produktu kutsatzaileak uztea, hala solidoak nola likidoak.

— Lurzoruak narriatzea suposatzen duen edozein jarduketa, baimendu daitezkeen eraikuntzako jarduketak ezik.

Ildo beretik doa noski, erabilerei buruzko taulak D.1 eremuari esleitzen dion erabilera-sorta:

Erabilera egokiak: KONTSERBAZIOA (Mantentzeko jarduerak ingurumena hobetzeko ekintzak gauzatu ondoren eta berariazko jarraipen programa bati jarraiki egingo dira), INGURUMEN HOBEKUNTZA, IKERKETA, AISIA ESTENTSIBOA

Erabilera onargarriak: INGURUMEN HEZKUNTZA, LUR AZPIKO LINEAK (Gaur egun daudenak, baimendutako hazkunderik gabe, baina ingurumena hobetzeko jarduketekin alda daitezkeenak.)

Erabilera debekatuak: AISIA INTENTSIBOA, EHIZA ETA ARRAIN JARDUERAK, NEKAZARITZA, BEROTEGIAK, ABELTZAINTZA, BASOZAINTZA, NEKAZARITZA INDUSTRIA, ERAUZKETAKO JARDUERAK, GARRAIOBIDEAK, AIREKO LINEAK, IZAERA EZ LINEALEKO ZERBITZUEN INSTALAZIO TEKNIKOAK - A MOTA, IZAERA EZ LINEALEKO ZERBITZUEN INSTALAZIO TEKNIKOAK - B MOTA, OBRA HONDAKINDEGIAK ETA HONDAKIN SOLIDOEN ZABORTEGIAK, AURREZ BAZEUDEN NUKLEOETAN BABESTUTAKO HIRIGINTZA HAZKUNDEAK, AURREZ BAZEUDEN NUKLEOETAN BABESTEN EZ DIREN HIRIGINTZA HAZKUNDEAK, ERABILERA PUBLIKO ETA GIZARTE INTERESEKO ERAIKINAK, NEKAZARITZA USTIAPENARI LOTUTAKO EGOITZA BAKARTUA, EGOITZA BAKARTUA, INSTALAZIO ARRISKUTSUAK.

Erreparatu zabortegiak propio debekatzen dituela Plan Bereziak.

Kontsultak eginda, Aldundiak erantzun digu aurrekontu eskasagatik egin dutela horrela. Guk ulertzen dugu ez dela arrazoi nahikoa astakeria hori egiteko, eta pentsatu dugu Jaurlaritzako Ingurumen Sailak baduela zeresanik honetan.

Hori guztia dela eta, hauxe eskatu nahi dizuegu:

1.     Gipuzkoako Foru Aldundiari adieraz diezaiozuela Inurritzaren leheneraketa burutu gabe dagoela harik eta esandako okerrak zuzendu arte:

-         Lohidi zabalak egin arte

-         Lohiko harri-koskorrak bertatik erauzi arte

-         Oinezkoentzako bidea lehengo bidearen parera erretiratu arte

-         Egindako zabortegi erraldoia bertatik kanpora eraman arte

2.      Inurritza leheneratzen bukatu dezala agintzea, Plan Bereziaren edukiarekin bat betiere.

3.     Horretarako behar adinako baliabide destina dezatela agindu diezaiozuela, lanak burutzeko ahalik eta eperik laburrena ezarriz.

Besterik gabe, jaso gure agurrik beroena,

Donostian, 2009ko abenduaren 29an

Rafael Saiz Elizondo - Lehendakaria

Itsas Enara Ornitologia Elkartea

Murgil lepagorria Donostian

Jon Aitor Mujikak diosku:

Gaur abenduak 19, Donostiako kaian Murgil legagorri (Podiceps griseigena) bat arrantzan.

Ondo izan. Jon Múgica.

Oliver Perez Amasek, berriz, honela dio gaur:

Kaixo:
 
Atzo Jon Mugicak ikusitako murgil lepagorria (Podiceps griseigena) gaur arratsaldean ikusi dut Donostiako portuan.
 
Aioo

 
OLIVER PEREZ AMAS
http://oliverperezamas.blogspot.com/

Ehiza eta hotza: Itsas Enara Ornitologia Elkarteak GFA-ri eginiko eskaera

Donostian, 2009ko abenduaren 16an

Jaun/andre agurgarri horiek,

Erdialdeko Europa hotzaldi handia ari da pairatzen duela zenbait egun, eta haren bilakaera aurreikusteko erabiltzen diren eredu guztiek datozen egunetarako kondizioak are gogorrago bilakatuko direla iragarri dute.

Euskal Herrian ere antzekoa da egoera: egun luzeak daramatzagu dagoeneko hotzak eraginda, eta datozen egunetarako elurra kostaraino zabalduko dela iragarri da (ostiralean), ondoren tenperaturak areago jaitsiko direlarik larunbatean eta, batez ere, igandean. Honen bitartez eskatu nahi dizuegu ehiza xehea aldi baterako debekatu behar baldin baduzue, egoerak hala bultzatuta, has zaiteztela lehenbailehen egoera aztertzen, neurria garaiz hartzeko eta jakinarazteko, eraginkorra izango bada. Halaber, jakinaraz diezaiozuela Ertzaintzari zein diren halakoetan ehiztarien jokamolde deliktibo posibleak.

Ez dadila joan den urtekoa berriz errepika: neurria berandu hartu, hedapen mediatikorik apenas eman ez, eta legez kanpoko ehiztariak nonahi. Gogoan izan debekua automatikoa dela, arauaren arabera, elurra denean; tamalez, GFAren pertsonal urria ez da gauza mendian izan ohi den delinkuente-andana kontrolatzeko, eta Ertzaintzako kideek, sarri, ez dute jakiten nola jokatu halakoetan.

Dakizuenez, datozen egunetako kondizioetan Kantauri aldea izaten da mendebaldeko Europa atlantiko osoan xamurren irauten duen eskualdea, eta bertan biltzen da kontinente osoko hegazti-populazioen frakzio handi bat. Izan ere, kontinentea bera ez ezik, Iberiako meseta eta Ebroren ibarra ere hormatuta baitaude.


Eskaera hau aintzat izango duzuelakoan, jaso gure agurrik beroena,


Rafael Saiz Elizondo
Itsas Enara Ornitologia Elkartea - Lehendakaria